Szablak czarny Sympetrum danae

Szablak czarny, szablak szkocki (Sympetrum danae, dawniej Sympetrum scoticum) - gatunek ważki różnoskrzydłej z rodziny ważkowatych (Libellulidae), rodzaj szablak (Sympetrum). Występuje w środkowej i północnej Europie, w Azji i Ameryce Północnej.
W Polsce pospolity na terenie całego kraju, również w górach do wysokości 1350 m n.p.m.

Zasiedla wody stojące i wolno płynące, kwaśne i płytkie zbiorniki wodne, zwłaszcza torfowiskowe i bagienne, brzegi jezior i rowów, wrzosowiska i szuwary.

• Długość -  32 do 35 mm, samica nieco mniejsza od samca. Jest to najmniejszy gatunek szablaka występujący w Polsce.
• Rozpiętość skrzydeł -  średnio 46 mm, do 55 mm
• Okres występowania imagines - od końca czerwca do początku września (najbardziej aktywny późnym latem).

  Głowa samicy szablaka czarnego (Sympetrum danae) - oczy brązowo-żółtawe, czoło i ciemię żółte, wyraźny czarny szew między okiem a czołem. Na brązowym (od góry) tułowiu widoczny charakterystyczny dla gatunku czarny trójkąt.
(autor zdjęcia: Piet Spaans - źródło)  

Ważka czteroplama - samica teneralna

Tę samicę zauważyłam około godziny 14.00 - wisiała nisko (ok. 70 cm nad ziemią) na suchej gałązce krzewu pomiędzy trzcinami porastającymi brzeg Małego Stawu. Natknęłam się na nią przypadkiem... śledząc wzrokiem przelatującą niezdarnie komarnicę. Zastałam ją w stanie, gdy miała złożone, blade skrzydła, a golenie i stopy odnóży III pary nie nabrały jeszcze czarnej barwy, włoski na tułowiu były zmierzwione i sprawiały wrażenie wilgotnych. Tę samicę z godzinną przerwą, obserwowałam aż do godz. 15.50, podobnie jak i samca (oba osobniki znajdowały się w odległości ok. 2 m). Widziałam jak w pewnej chwili samica rozpostarła skrzydła, a po jakimś czasie zaczęła nimi energicznie machać, by potem znów niemal znieruchomieć. Dzień był ciepły i pogodny - mam więc nadzieję, że do wieczora i ta ważka wyruszyła w swój dziewiczy lot.
Wg moich pomiarów samica miała niemal 5 cm długości i ok. 7,8 cm rozpiętości skrzydeł, a więc osiągnęła maksymalną wielkość podawaną dla tego gatunku (opis gatunku).
Rozglądałam się za wylinką, ale nie znalazłam jej, podobnie jak wylinki samca.
Klikając w zdjęcia można zobaczyć je w pełnym rozmiarze.

Ważka czteroplama Libellula quadrimaculata  -  ta samica teneralna ma jeszcze blade skrzydła i nie do końca wybarwione odnóża

Ważka czteroplama Libellula quadrimaculata  -  samica teneralna

Ważka czteroplama - samiec teneralny

Zaprezentowane tu zdjęcia przedstawiają samca teneralnego ważki czteroplamej. Zdjęcia wykonałam 6 maja 2014 r. nad Małym Stawem, w lekko zacienionym miejscu, gdzie znajdowałam już wylinki oraz osobniki teneralne szklarki zielonej. Tego dnia spędziłam tam z dwiema przerwami kilka godzin. Niestety, nie widziałam procesu przeobrażenia, ani nawet nie znalazłam wylinki tego osobnika, jak i wylinki nieco wcześniej zauważonej samicy z tego samego gatunku. Samo wyjście larwy z wody, wspięcie się na trzcinę oraz wydostanie z powłoki może trwać zaledwie pół godziny - niestety, to mi umknęło. Samiec, którego sfotografowałam był już dobrze ukształtowany i wybarwiony. Zaczęłam fotografować go ok. godz. 15.30 i obserwowałam przez ok. 20 minut. Miał już wtedy rozpostarte skrzydła, lecz włoski na jego tułowiu nadal sprawiały ważenie wilgotnych. Nie doczekałam się pierwszego lotu, musiałam wracać do domu, ale sądzę, że tego dnia zdążył go szczęśliwie odbyć.
       Możliwość obserwowania młodziutkiej ważki jeszcze niezdolnej do lotu, nieporadnej lecz pełnej uroku, była dla mnie ekscytująca i niemal wzruszająca. Mam nadzieję, że nie zestresowałam moich obiektów. W razie czego pocieszam się tym, że przebywając w pobliżu chroniłam je przed ewentualnym atakiem jakiegoś drapieżnika.

Ważka czteroplama Libellula quadrimaculata  -  samiec teneralny

Ważka czteroplama Libellula quadrimaculata - samiec teneralny. Jego płeć zdradza obecność wtórnego aparatu kopulacyjnego między 2 i 3 segmentem odwłoka oraz długie przydatki analne ustawione w kształt V (widoczne na następnym zdjęciu)

Szklarka zielona - samce teneralne

Przedstawiam zdjęcia dwóch samców teneralnych (krótko po wylince, przed pierwszym lotem) z gatunku szklarka zielona (Cordulia aenea) należącego do rodziny szklarkowatych. To jedyny gatunek ważki z rodzaju szklarka (Cordulia) występujący w Polsce, a nawet w Europie.
Zdjęcia wykonałam 25 kwietnia 2014 r. nad Małym Stawem w pobliżu Mojego Lasu. W miejscu tym panował półcień - poprzez liście drzew przedzierały się promienie słoneczne, co bardzo utrudniało fotografowanie, zwłaszcza, że wiał lekki, lecz zdradziecki wiatr. Tego dnia, oprócz owych dwóch samców znalazłam na trzcinach pięć wylinek. Cztery z nich znajdowały się na suchych, a jedna na młodej turzycy. Wylinki znajdowały się na wysokości od ok. 50 do 120 cm nad powierzchnią wody. Wylinki zaobserwowanych samców znajdowały się ok. 20-25 cm poniżej nich. Ich zdjęcia przedstawiłam w poprzednim wpisie.

Pierwszy z samców, prawdopodobnie podczas linienia lub wędrówki po trzcinie doznał, moim zdaniem, bardzo poważnego uszkodzenia odwłoka, który zniekształcił się i odchylił się w lewo. Ponadto, wydaje mi się, że od spodu odwłok został wręcz rozerwany!
Drugi osobnik nie miał widocznych uszkodzeń.
Prawdopodobnie sfotografowałam także trzeciego samca teneralnego z tego gatunku, niestety z oddali (ok. 2 m) pośród suchych trzcin.

Pierwszy (uszkodzony) samiec szklarki zielonej:

szklarka zielona (Cordulia aenea) - samiec teneralny

szklarka zielona (Cordulia aenea) - samiec teneralny