Pokazywanie postów oznaczonych etykietą głowa. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą głowa. Pokaż wszystkie posty

6.02.2014

Głowa i szyja szablaka

Oprócz znanych powszechnie funkcji jakie pełni głowa owada, w której "skład" wchodzą narządy zmysłu (oczy, przyoczka, czułki, włoski), mózg, narząd gębowy itd., głowa u ważek różnoskrzydłych pełni jeszcze pewną rolę w czasie rozrodu. Podobno kształt potylicy (occiput)) jest charakterystyczny i dopasowany do kształtu narządów analnych samca tego samego gatunku...
Na razie nie będę zagłębiać się w ten temat (jako zbyt odległy od głowy) - zajmę się nim przy innej okazji, gdy zdobędę więcej informacji oraz odpowiedzi na już nurtujące mnie pytania.

Co można powiedzieć o głowie szablaka?
  •  jest dobrze wykształcona i bardzo ruchliwa                     (co widać na filmie)
  •  wyposażona w parę bardzo dużych oczu złożonych (ok. 30 tysięcy sześciokątnych fasetek). Na szczycie głowy oczy stykają się ze sobą na krótkim odcinku
  •  wyposażona w trzy czarne przyoczka (oczy proste) rozmieszczone po jednym  na bokach ciemienia i jedno na środku pomiędzy ciemieniem a czołem
  • wyposażona w parę krótkich szczecinkowatych antenek (czułków) umieszczonych tuż pod bocznymi przyoczkami, u "zbiegu" ciemienia, czoła i oka złożonego (u innych gatunków ważek przyoczka i antenki bywają inaczej rozmieszczone!)
  • u większości szablaków występuje czarny szew pomiędzy okiem złożonym a czołem 
  • szablaki, podobnie jak i inne ważki posiadają aparat gębowy gryzący (ortopteroidalny) o mocnej konstrukcji – typ najbardziej pierwotny (nic dziwnego, skoro ważki są tak "starymi" owadami)
  • typ ułożenia głowy ze względu na jej ustawienie w stosunku do podłużnej osi ciała: ortognatyczny (gr. orthos – prosto; gnathos – szczęka) – otwór gębowy skierowany prostopadle ku dołowi, niewystający do przodu, płaszczyzna czoła tworzy z główną osią ciała kąt prosty
  • na czole i ciemieniu (części "twarzowej") znajdują się włoski czuciowe
Więcej szczegółowych informacji o budowie m.in. aparatów gębowych, typach ułożenia głowy owadów znajduje się tutaj.


1.10.2013

Szablaki - kolor czoła


Oto wynik mojej kolejnej "zabawy" w zestawienia :-). Poniżej zamieszczam alfabetyczny wykaz wraz z opisem kolorystyki czoła (a czasem i nadustka), zarówno samca, jak i samicy. Kolorystyka w tabeli jest dość symboliczna, ale w końcu najważniejszy jest sam opis. Do jego stworzenia przyczyniły się już istniejące opisy gatunków szablaków, choć czasem musiałam je ujednolicić lub uzupełnić na podstawie zdjęć. Podwójne kolory mają służyć temu, by pokazać albo dwa występujące kolory (np. szablak czarny), albo zakres kolorów, w którym czoło zmienia się z wiekiem lub występuje, być może, u poszczególnych osobników.

 Kolor czoła szablaków (samce i samice) - zestawienie


Gatunek szablaka Samiec kolor czoła

Samica kolor czoła

szablak czarny (szkocki) Sympetrum danae czarne z żółtymi bokami

jasnożółte, z wiekiem ciemniejące do ciemnożółtego

szablak krwisty  Sympetrum sanguineum czerwone (nadustek żółtawy do czerwonego)

jasne, żółtawe; podobnie nadustek

szablak południowy  Sympetrum meridionale   jasne, ciemniejące z wiekiem do czerwonego

jasne, miejscami różowiejące. Niemal niewidoczny szew

szablak późny (podobny) Sympetrum striolatum żółte, piaskowe lub jasnobrązowe; jasny (różowawy?) nadustek; brak szwu

żółte, piaskowe lub jasnobrązowe; jasny (różowawy?) nadustek; brak szwu

szablak przepasany (górski)  Sympetrum pedemontanum żółtawe do czerwonego (czerwienieje z wiekiem)

jasne

szablak przypłaszczony  Sympetrum depressiusculum kremowo-żółtawe do żółtego

kremowo-żółtawe do żółtego

szablak wędrowny (wiosenny) Sympetrum fonscolombii różowo-czerwone, po bokach jaśniejsze

białawe, jasne, jasnożółte

szablak zwyczajny   Sympetrum vulgatum    jasne, żółte do lekko czerwonego

jasne, żółte do lekko czerwonego

szablak żółty   Sympetrum flaveolum jaskrawe jasnożółte, żółtopomarańczowe do czerwonego

żółte